Podatek akcyzowy ma długą historię na ziemiach polskich – powstał już w XV wieku i był istotnym źródłem dochodów państwa. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku Polska ujednoliciła system akcyzowy, który wcześniej był rozdrobniony przez różne systemy zaborcze. W dwudziestoleciu międzywojennym akcyzą obciążano m.in. cukier, piwo, napoje winne, energię elektryczną oraz wyroby spirytusowe i tytoniowe. Po II wojnie światowej podatek akcyzowy został chwilowo zastąpiony podatkiem obrotowym i powrócił na stałe do polskiego systemu podatkowego dopiero w 1993 roku.
Akcyza jest doliczana do ceny detalicznej towarów i ostatecznie obciąża konsumentów; podatek ten jest uwzględniany w cenie brutto. Stawki akcyzy mogą być wyrażone:
- kwotowo na jednostkę produktu (np. litr paliwa lub kilogram wyrobu),
- procentowo od wartości detalicznej lub rynkowej (np. samochody osobowe opodatkowane są procentowo w zależności od pojemności silnika).
Przykładowo, akcyza na samochody osobowe wynosi w Polsce:
- 3,1% od wartości pojazdu dla silników do 2000 cm³,
- 18,6% od wartości pojazdu dla silników powyżej 2000 cm³.
Podatek akcyzowy pełni ważną rolę fiskalną, dostarczając znaczące dochody do budżetu państwa, a także spełnia funkcję regulacyjną, np. ograniczając konsumpcję niektórych dóbr szkodliwych (alkohol, tytoń).
Podsumowując, akcyza to istotny podatek pośredni w Polsce, długotrwale funkcjonujący i uregulowany od strony prawnej, nakładany na wybrane grupy towarów konsumpcyjnych i wliczany w ich cenę rynkową.
Rozwiń swój eksport z pełnym wsparciem 4PL. Zapytaj o ofertę dopasowaną do Ciebie.
