Armator wirtualny, znany również jako NVOCC (Non-Vessel Operating Common Carrier), to publiczny przewoźnik morski, który nie posiada własnej floty statków. Jest to firma logistyczna zajmująca się organizacją transportu morskiego bez posiadania własnych jednostek pływających. Zamiast tego wynajmuje po cenach hurtowych przestrzeń ładunkową od typowych armatorów, takich jak Maersk, MCS, CMA CGM czy Evergreen Marine.
Sposób działania
Armator wirtualny działa jako pośrednik między klientami a przewoźnikami morskimi. Ze względu na brak własnych statków musi zawierać umowy z armatorami i dopiero na ich podstawie świadczy usługi. Proces wygląda następująco:
Wynajmuje on przestrzeń ładunkową na statkach armatorów i oferuje tę przestrzeń swoim klientom w ramach usług przewozowych. Następnie rezerwuje miejsce na statku u faktycznego armadora, dokonując tzw. bookingu. Dzięki umiejętności efektywnego zarządzania przestrzenią ładunkową i relacjami z armatorami, armatorzy wirtualni mogą konkurować z tradycyjnymi przewoźnikami morskimi pomimo braku własnych statków.
Usługi i obowiązki
Armator wirtualny oferuje klientom kompleksowe rozwiązania transportowe, w tym:
- rezerwację przestrzeni na statkach
- zarządzanie dokumentacją przewozową
- wystawianie konosamentów spedytorskich (House Bill of Lading)
- śledzenie statusu przesyłki i informowanie zlecającego o problemach
- przygotowywanie dokumentów transportowych
- ubezpieczenie przesyłki
Jego zadaniem jest otrzymanie listu przewozowego od armatorów oraz dopilnowanie formalnej strony takiej umowy. Spedytor reprezentuje zleceniodawcę i wybiera jak najkorzystniejszą ofertę przewozową.
Różnice między NVOCC a armatorami
W przeciwieństwie do NVOCC, VOCC (Vessel Operating Common Carrier) to publiczny przewoźnik morski dysponujący własnym taborem. Na operujących statkami spoczywa odpowiedzialność za monitorowanie ładunku, bezpieczny dowóz towaru do odpowiedniego portu i we właściwym czasie, a eksploatacja statku należy do ich obowiązków.
Armator wirtualny wyróżnia się tym, że musi wynajmować przestrzeń ładunkową, podczas gdy tradycyjni armatorzy posiadają własne statki i odpowiadają za ich pełną eksploatację.
Praktyczne znaczenie
W praktyce wiele przedsiębiorstw działa zarówno jako przewoźnik, jak i spedytor, jednak jest to sytuacja, która nie stanowi reguły — należy pamiętać o odrębnym podziale obowiązków tych dwóch podmiotów. Armatorzy wirtualni stanowią istotną część międzynarodowego transportu morskiego, umożliwiając firmom efektywne zarządzanie przesyłkami na drodze morskiej bez konieczności posiadania własnej floty.