Gestia transportowa to zastrzeżone w kontrakcie prawo i obowiązek organizacji przewozu towaru oraz pokrycia kosztów przez jedną lub obie strony transakcji. Określa odpowiedzialność za transport, wybór przewoźnika, terminy realizacji, ubezpieczenie ładunku oraz odprawę celną.
Rodzaje gestii transportowej
- Gestia transportowa własna: strona ponosi całkowitą odpowiedzialność i koszty, samodzielnie organizując transport, wybierając przewoźnika, trasy i terminy.
- Gestia transportowa obca: organizacja i koszty przewozu powierzone są drugiej stronie umowy, która przejmuje odpowiedzialność.
- Gestia transportowa mieszana: podział obowiązków i kosztów transportu między obie strony, każda odpowiada za transport na określonym odcinku trasy (np. w międzynarodowych przewozach morsko-lądowych).
Kluczowe elementy gestii to organizacja przewozu (wybór środka transportu, tras, terminów), podział kosztów i ryzyka, odpowiedzialność za ubezpieczenie towaru oraz obowiązki związane z odprawą celną (wywozową i wwozową).
Zalety posiadania gestii to kontrola nad transportem (wybór przewoźnika, optymalizacja kosztów/czasu), potencjał oszczędności dzięki relacjom z przewoźnikami i wzrost efektywności/przejrzystości (np. przez systemy TMS).
Wady i ryzyka obejmują: potrzebę posiadania zasobów/kompetencji (szczególnie przy gestii własnej), ryzyko błędów organizacyjnych (przy gestii mieszanej) oraz odpowiedzialność finansową za opóźnienia, uszkodzenia towaru lub nieprawidłowości celne.
Gestia jest kluczowa w zarządzaniu łańcuchem dostaw, skracając czas dostawy, redukując koszty i zwiększając ogólną efektywność przewozu, zwłaszcza w złożonych procesach logistycznych.
Podsumowując, gestia transportowa to prawne i organizacyjne narzędzie precyzujące odpowiedzialność i obowiązki w transporcie towarów. Jej dobór pozwala na lepsze zarządzanie kosztami, ryzykiem i procesem transportowym w całym łańcuchu dostaw.