Metoda środka ciężkości to narzędzie logistyczne i analityczne, służące do wyznaczania optymalnej lokalizacji obiektów, np. magazynów czy centrów dystrybucyjnych. Wykorzystuje współrzędne geograficzne punktów oraz ich wagi, reprezentujące wielkość podaży lub popytu. Metoda opiera się na koncepcji barycentrum, obliczając optymalne współrzędne jako średnią ważoną wszystkich punktów.

Wzory obliczeniowe

Współrzędne środka ciężkości (X, Y) dla punktów (X_i, Y_i) o wagach M_i (np. popyt) oblicza się wzorami:

X = (∑ (M_i · X_i)) / ∑ M_i

Y = (∑ (M_i · Y_i)) / ∑ M_i

Wzory mogą być modyfikowane o stawki transportowe.

Metoda ma zastosowanie w:

Lokalizacji magazynów i centrów dystrybucyjnych (minimalizacja kosztów transportu).
Trasowaniu transportu (optymalizacja tras dostaw i kosztów).
Analizie sieci logistycznych (porównanie efektywności).
Wyznaczaniu lokalizacji punktów dystrybucji.
Ocenie lokalizacji magazynu centralnego (uwzględnianie popytu).

Zalety: Prosta obliczeniowo, szybka analiza, uwzględnia podaż, popyt, stawki transportowe.

Ograniczenia: Zakłada jednorodność kosztów transportu, pomija bariery geograficzne, infrastrukturę, zmienność popytu.

Metoda środka ciężkości to efektywne narzędzie do szybkiego wyznaczania optymalnych lokalizacji w sieci logistycznej, zwłaszcza dla dużych zbiorów danych geograficznych.