Spedycja to działalność gospodarcza organizująca i koordynująca przewóz towarów od nadawcy do odbiorcy. Obejmuje planowanie, dobór transportu, dokumentację, ubezpieczenia oraz inne czynności niezbędne do bezpiecznego wykonania transportu.
Spedytor organizuje przewóz ładunków, odbiera/nadaje przesyłki i przygotowuje dokumentację (np. CMR dla transportu samochodowego, AWB dla lotniczego). Spedycja bywa gałęziowa (jeden środek transportu) lub intermodalna (łącząca różne środki dla optymalizacji przewozu).
Obowiązki spedytora
- przyjmowanie zleceń,
- wybór środka transportu,
- zawieranie umów przewozowych,
- ubezpieczanie ładunku,
- odprawa celna,
- nadzór nad załadunkiem, rozładunkiem i przeładunkiem,
- przekazanie ładunku odbiorcy.
Stanowi nieodłączny element łańcucha dostaw, zapewniając efektywny przewóz towaru, kluczowy dla sukcesu przedsiębiorstw. Współcześnie spedycja rozwija się pod wpływem cyfryzacji i automatyzacji, z wykorzystaniem inteligentnych systemów (TMS/WMS, AI) do zarządzania transportem, prognozowania popytu i optymalizacji tras, co przyspiesza obsługę i redukuje koszty.
Wyzwania branży to digitalizacja i automatyzacja (aplikacje SaaS, AI, IoT), zrównoważony rozwój (elektryczne pojazdy, drony, rowery cargo, rozwiązania last-mile) oraz zmieniające się regulacje i rosnące koszty operacyjne.
Podsumowując, spedycja to złożona, strategiczna działalność logistyczna. Jej rozwój napędzają nowe technologie, presja na efektywność, szybkość dostaw, oraz rosnąca rola e-commerce i zrównoważonego rozwoju.