Strefa wolnocłowa to wydzielony obszar na terytorium państwa, gdzie towary mogą być składowane, przechowywane, przetwarzane i produkowane bez ceł i podatku VAT do momentu wprowadzenia na rynek krajowy. Działa pod ścisłym dozorem celnym i wymaga specjalnego pozwolenia. Zazwyczaj lokalizowana jest w portach morskich, lotniczych, strefach przemysłowych lub blisko dużych węzłów logistycznych, stanowiąc istotny element infrastruktury handlowo-logistycznej.
Charakterystyka stref wolnocłowych
- Funkcje: magazynowanie, przetwarzanie, produkcja oraz re-eksport towarów bez opłat celnych i VAT do wprowadzenia na rynek krajowy.
- Zwolnienia celne i podatkowe: dotyczą wszystkich towarów przebywających w strefie do momentu ich odprawy celnej i wprowadzenia na rynek wewnętrzny.
- Regulacje prawne: podstawowe zasady funkcjonowania stref wolnocłowych reguluje m.in. wspólnotowy kodeks celny UE oraz krajowe przepisy celne.
Na świecie funkcjonuje około 3500 stref wolnocłowych, z czego 85 w krajach Unii Europejskiej. W Ameryce Łacińskiej strefy te pełnią również rolę wsparcia rozwoju gospodarczego regionów mniej zamożnych, traktowane jako specjalne strefy ekonomiczne.
Kluczową różnicą jest przeznaczenie: strefa wolnocłowa służy do składowania, przetwarzania i produkcji towarów bez ceł i VAT do momentu ich wejścia na rynek krajowy. Natomiast strefa bezcłowa (duty free) to przestrzeń sprzedaży detalicznej produktów dla podróżnych opuszczających kraj bez obciążeń celnych i podatkowych.