Transportochłonność to stopień zaangażowania transportu w inne działy gospodarki, mierzący stosunek nakładów transportowych do osiąganych efektów. Transportochłonność jednostkowa to wartość nakładów transportowych na wytworzenie jednostki dochodu narodowego.
Charakteryzują ją trzy komponenty: materiałochłonność (zużycie materiałów), energochłonność (zużycie energii) i pracochłonność (zużycie pracy żywej). Jej rozmiary zależą od zaangażowania materiałów, energii i pracy w transporcie.
Metody pomiaru
- Tony przewozów odniesione do jednostki wartości produktu globalnego i dochodu narodowego
- Tonokilometry pracy przewozowej odniesione do jednostki wartości produktu globalnego i dochodu narodowego
- Wartość przewozów i innych usług transportu odniesiona do jednostki wartości produktu globalnego i dochodu narodowego
Wzrost transportochłonności podnosi ceny produktów. Wartość produkcji transportowej, jako koszt usługi przewozowej, przenoszona jest na dobra materialne, zwiększając ich stawki, koszty wytwarzania i finalne ceny rynkowe.
Na transportochłonność wpływa technologia (np. elektromobilność, automatyzacja), zwiększając efektywność i redukując nakłady. Zależy ona też od współdziałania transportu z działami gospodarki; przemysłowe przetwórstwo żywności wykazuje jeden z najwyższych wskaźników.
Minimalizacja transportochłonności to ważny cel ekonomiczny. Dąży się do optymalnego poziomu, gdzie wzrost transportu jest ekonomicznie celowy, zmniejszają się koszty wytwarzania i rośnie wydajność pracy.
Transportochłonność PKB jest miernikiem zrównoważonego rozwoju i ładu ekonomicznego. Jej poziom oraz wymiana zagraniczna wpływają na dynamikę wzrostu gospodarczego. W Polsce, po wejściu do UE, wskaźnik transportochłonności PKB dla transportu ładunków systematycznie rósł, związany z funkcjonowaniem gospodarki w ramach Wspólnej Polityki Transportowej UE.
„